فصل انتظار

انس با قران======احکام واداب تلاوت قران

محمد وحیدی

سطح دو

 

 

 

 

 

 

لفظ قران

1- از ماده قرائن (جمع قرینه) = زیرا ایات بعضی قرینه و موید همند.

2- از ماده قرن=به معنای ضمیمه کردن چیزی بدیگری=چون ایات بهم نزدیکند

3- ازماده قُرء=قری بمعنای جمع کردن=سوره هاوثمرات کتب قبلی دران جمعند

4- از ماده قراء به معنای خواندن   اسم مفعول بر وزن غفران

 

فرقان

 در اصل مصدر و به معنای فرق گذاشتن

ولی در قران اسم فاعل و به معنای فارق و جدا کننده

در روایات به ایات محکم اطلاق میشود(قران به همه ایات گویند.)

این وصف از زبان پیامبر در باب مولا بکار رفته است.

فرق ام الکتاب و کتاب مبین

ام=اصل واساس هر چیز   الکتاب=اصل واساس همه کتب اسمانی

ام الکتاب=لوح محفوظ   کتاب مبین=صفاتی از اوصاف قران

حقایقش=اشکار/مفاهیمش=روشن/دلایل صدقش=نمایان/راههای هدایتش =واضح

 

انس با قران چگونه به دست میگوید=

انس یعنی رابطه گرم   محبت امیخته با معرفت

پس انس واقعی دارای دو رکن است= محبت و معرفت(شناخت)

شناخت قران به ان است که در ایاتش تدبر کرده و از تفاسیرش اگاه شویم

و بعد با عشق و محبت با ان ارتباط فکری و عملی برقرار کنیم

در اینصورت میتوانیم ادعا کنیم که با ان انس گرفته ایم.

 

ارزش انس با قران از نظر روایات=

1-      با فضیلت تریت نعمتها

2-      جامع ترین نعمت ها

3-      اسایش در اخرت

4-      برتری در اخرت

5-      شفاعت کننده

6-      تغییر کردار

7-      بی نیازی در دنیا

8-      عامل غبطه خوردن دیگران

 

 

 

احادیث مرتبط ارزش انس=

1- پیامبر(ص)= شایسته نیست که حامل قران گمان کند که به کسی برتر از او چیزی داده شده است زیرا اگر همه دنیا را هم به ان کس بدهند هر اینه قران برتر از ان است.

2- پیامبر(ص)=اگر خواستار زندگی سعادتمندان مرگ شهیدان و نجات روز محشر و سایه روز قیامت و هدایت در روز گمراهی هستید پس قران بیاموزید زیرا ان، گفته خدای مهربان و ایمنی از شیطان و موجب برتری و سنگین کننده ترازوی خوبی های شماست.

3- پیامبر(ص)= حاملان قران مانند پیامبران از این دنیا خارج میشوند و همراه انان محشور شده وبا انان بر صراط عبور میکنند و از پاداش پیامبران به انان داده میشود. پس خوشا به حال دانشجویان و حاملان قران به خاطر کرامت و شرف و بزرگی که نزد خداوند دارند.

پیامبر(ص)=در قیامت منبرهایی از نور داده میشود و در کنار هر جایگاه نورانی هم یک وسیله سواری بهشتی قرار می دهند سپس منادی از طرف پروردگار عزیز فریاد میزند کجایند حاملان کتاب خداوند؟بر این جایگاه های نورانی بنشینندو هیچ گونه خوف و حزنی بر شما نیست تا اینکه حساب خلائق به پایان برسد.سپس به انان گفته میشود بر این وسیله های سواری سوار شده و سواره به بهشت بروید.

پیامبر(ص)=خداوند قلبی که قران را در بر گرفته عذاب نمیکند.

4- پیامبر(ص)=تعداد درجات بهشت به تعداد ایه های قران است. بنابراین زمانی که حامل قران وارد بهشت میشود به او گفته میشودبالا برو و بخوان برای هر ایه درجه ای است پس بالا تر از حامل قران درجه ای نیست

5- پیامبر(ص)=هیچ شفاعت کننده ای در قیامت نزد خداوند برتر از قران نیست.

6-پیامبر(ص)=هر کس توفیق انس با قران را به دست اوردبه تحقیق نبوت در وجودش جای گرفته بدون انکه وحی براو نازل شده باشد.بنابراین شایسته نیست کسی که انس با قراندارد بر کسی که نسبت به او خشم گرفته خشمناک شود(یعنی باید دیگران را تحمل کند) وهمچنین نسبت به کسی که کارهای جاهلانه درباره او روا داشته جاهلانه برخورد نماید درحالیکه کالم خداوند را در قلبش دارد.

7-حضرت صادق(ع)=به راستی کسی که سرمایه ای همچون قران دارد غنی و ثروتمندی است که روی فقر را نخواهد دید.

پیامبر(ص)=از ما نیست کسی که با انس با قران خود را بی نیاز واقعی نداند

 

 

 

 

 

 

 

فرق قرائت و تلاوت=

قرائت=خواندن ظاهر ایات

تلاوت دو معنا دارد=خواندن بدون توجه/ خواندن با توجه(دقت در معانی)

بعضی از اثار قرائت در قران=

1-      باز کننده درهای اسمان=پیامبر(ص)= درهای اسمان برای 5 چیز گشوده میشود = هنگام تلاوت قران/شروع نبرد با دشمن/بارش باران/دعای مظلوم/صوت اذان

2-      وسیله اجابت دعا=امام حسن(ع)=هرکس قران بخواند بلافاصله یا باکمی تاخیر دعایش مستجاب میشود.

3-      برکت خانه=پیامبر(ص)=برای خانه هایتان سهمی از قران قرار دهید زیرا کارهای اهل ان ردیف شده و خیر ان خانه زیاد خواهد شد و ساکنان ان رو به رشد و کمال قرار میگیرند .....

4-      نورانی کننده انسان=پیامبر(ص)= بر تو باد بر تلاوت قران و اهتمام به یاد خدا زیراوجود و زندگیت نورانی شده ودر اسمان از تو به نیکی یاد خواهد شد.

5-      جلا دهنده قلب=پیامبر=به تحقیق این دلهازنگارمیگیردهمانگونه که اهن.... با تلاوت قران انرا پاک کنید.

6-      بارور کننده ایمان=حضرت علی(ع)=تلاوت قران سبب باروری ایمان می گردد.

7-      بازدارنده بدی ها

8-      کفاره گناهان=پیامبر(ص)=ای سلمان بر تو باد که قران تلاوت نمایی زیرا تلاوتش موجب کفاره گناهان و حجابی میان انسان و اتش جهنم وامان از عذاب الهی میشود.

مواردی که به قرائت قران سفارش شده=(یعنی مستحب است)

1-حالات=در حال نماز(بجز رکوع و سجده)/تعقیب نماز(حتی مستحبی)/بالین محتضر

2-زمان=شب ها/ ماه مبارک

3-مکان=در منازل/مساجد/حرم معصومین/مکه/ در قبر خویش

انواع قرائت=

1-تلاوتهای واجب

الف)در نمازهای واجب=پیامبر=نماز تحقق پیدا نمیکند مگر با دارا بودن فاتحة الکتاب/هر نمازی که در ان فاتحة الکتاب نباشد ناقص است.

نکته=در میان نمازها ،نماز میت فاتحة الکتاب ندارد چرا که ان نماز نیست و دعاست.

ب)جواز استفاده از چیزی که مشروط به قرائت قران است.

ج)به واسطه نذر یا عهد و قسم

د)اگر کسی اجیر شده باشد

2- تلاوتهای مستحب=

زیاد تلاوت کردن قران مستحب است=

 از نشانه های شیعیان امیرالمومنین ختم قران در 5 شبانه روز.

 

3- تلاوتهای مکروه=

1-بیش از 7 ایه برای جنب/از هفتادایه کراهتش بیشتر است (مکروه)(بمعنای ثواب کمتر)

7ایه هم کراهت برای زن حائض و نفسا

2-قرائت مستحب=برای جنب وحائض ونفساهم بمعنای کم شدن ثواب وهم بهتربودن ترک

3-جنب با تیمم بدل از غسل (در مسجد ماندن)=با عذرغیر ذیق وقت میتواند/اگر ذیق وقت است به مقدار اشتغال به نماز میتواند

نکته=با تیمم رفع کراهت نمیشود/خواندن توحید به یک نفس مکروه است/سوره رکعت اول و دوم یکی باشد بجز توحید/قرائت حمد و سوره از روی نوشته در نماز مانعی ندارد مکروه/خواندن قران در رکوع وسجود ودستشویی=مکروه/

4-تلاوتهای غیر مجاز

الف)سوره هایی که در نماز نمیتوان خواند=سوره های بلند/سجده دارها/حمد بعد از حمد)

ب) خواندن سوره های سجده دار=درحالت جنابت/حیض و نفاس =جایز نیست

نکته=دعای کمیل ایه سجده دار دارد

جنب= سجده دار به ذهنش خطور کند= حرام نیست

سوره سجده دار=درنمازمستحبی =مانعی ندارد(ولی بایدسجده کرده وبلند شود) در نمازواجب=عمدا =باطل

ج)قرائت به صورتی که در مجالس لهو و لعب خوانده میشود= وهن است و جایز نیست

د)قرائت در جمع نامحرمان در حالیکه موجب مفسده شود(با اهنگ)

فردی=با اهنگ اشکال دارد      جمعی=اشکالی ندارد مگر موجب مفسده شود.

ر)اگر سبب اذیت و ازار شود

اگر همه بیدارند اشکال ندارد    اگر سبب ازار شود جایز نیست

خواندن اذان بلنددربلند گواشکال ندارد ولی دعا و قران اگر اذیت کند اشکال دارد

در مجالس ختم بلندگو به سمت اطراف جایز نیست

ه)برای بی اعتناها قران تلاوت نشود.

 

 

 

 

 

 

 

مباحث قبل از قرائت=

پاکیزگی /طهارت/ برداشتن وگرفتن قران به دست راست/اصلاح انگیزه/ادب در برابر قران/با استعاذه و نام خدا اغاز کردن/قرائت دعا قبل از گشودن

پیامبر(ص)=کسی که برای رضایت خدا و فهمیدن دین خدا قران بخواند پاداش او مانند پاداشی است که خداوند به فرشتگان و پیامبران و رسولان خود می دهد.

انگیزه های غیر الهی تلاوت=

خودنمایی/مطامع دنیوی/وسیله تجارت/برتری جویی بر مردم(بی عملی)

مباحث حین از قرائت=

رعایت ادب /روبه قبله نشستن/قرائت ازروی مصحف/زیادنکردن چیزی بر قران/تصحیح قرائت/تحسین قرائت/صوت مطلوب/تلاوت باترتیل/توجه به اداب باطنی

غلط خواندن روایت درماه رمضان=اگر موجب تغییرمعنا شود=حرام است و روزه را باطل

غلط خواندن قران در ماه رمضان=فی نفسه حرام نیست و روزه را باطل نمیکند

ولی اگر قصدش این است که معنا راتغییر دهد =حرام =ابطال روزه=علاوه بر قضا کفاره

رعایت محسنات تجویددر نماز جماعت لازم نیست=اگر ماموم قرائت امام جماعت را صحیح نداند=پس نمازش را صحیح نمیداندو نمیتواند به او اقتدا کندولی شرکت ظاهری در نماز جماعت برای یک غرض عقلانی اشکالی ندارد.

برمرد و زن واجب است که حمد و سوره نماز ظهر و عصر را اهسته بخواند.

 

یک روایت در باب اداب باطنی قران=

پیامبر=هیچ چیز بر شیطان سخت تر از قرائت با دقت و تفکر نیست.

پیامبر=برترین اعمال امتم=تلاوت با دقت و تفکر ایست.

 

فرق خوف و خشیت=در لغت به یک معناست.ولی در عرف فرق میکند.

خوف بمعنای ناراحتی درونی ازمجازاتی که بخاطر گناه یاتقصیر در طاعت است.

این حالت برای اکثر مردم حاصل میشود و مراتب اعلای ان جز برای اندکی حاصل نمیشود.

خشیت=حالتی است که به هنگام درک عظمت خداو هیبتش و

           ترس از مهجور ماندن از انوار فیض اش حاصل میشود.

برای کسانی که واقف به عظمت ذات اوهستندولذت قرب اوراچشیده اندحاصل میشود.

 

 

 

 

نکته ها=

غنا حرام است    در قران حرمتش بیشتر

تلاوت قران باصدای زیباوصوت مناسب=اشکال ندارد(به شرطی که حد غنای حرام نرسد)

نواختن موسیقی با ان =وجه شرعی ندارد.

اگر زن در جمع نا محرمان با اهنگ بخواند اشکال دارد.

اگر زن در صف مدرسه= اگر موجب مفسده نشود اشکال ندارد.

اگر زنان معلم قران مرد داشته باشند =با صدای بلند نخوانند/اگر مرتکب حرام نشوند اشکال ندارد/با صوت خواندن مرد اگر موجب لذت زنان شود اشکال دارد.

مجلس زنان= طوری باشد که مراعات عفت شود (مردان صدای او را نشنوند)

موانع فهم معارف قران=1-توجه بیش از حد به تجوید و صوت=قاری بقدری بر ادای مخارج تاکید دارد که کلمات را تکرار میکند و از درک معنی باز میماند./2- اکتفا به ظاهر/3- تعصب فکری/4- گناه و اصرار بر ان

 

 

 

 

عجب چیست=

ان است که انسان از خود و کارهایش راضی باشد

خود و کارهایش را کامل و دارای اخلاص ببیند.

از بدترین بیماریهای نفس و بزرگترین افات اعمال نیک است.

اثار شوم عجب=

1-      تکبر و خود برتر بینی به خلق خدا

2-      عدم سعی و تلاش لازم  در تحصیل غلم و دانش

3-      مانع پرسش از دیگران

4-      مانع پذیرش موعظه و خیر خواهی

5-      مانع مشورت و استفاده از عقل دیگران

6-      تکیه بر کار خوب خود نه بر فضل خدا

7-      کوچک دیدن لغزش و گناهان

 

هششدار معصومین درباره خطرات عجب=

1-      مفسد شدن

2-      تباهی عقل

3-      مانع دانش طلبی

4-      مانع پیشرفت

5-      باعث هلاکت