فصل انتظار

مهارتهای ضمن تدریس شامل =1-روشهای تدریس2-بقیه مهارتها که شامل=

1-مهارت اجرای ازمون رفتار ورودی

2-مهارت برقراری ارتباط

3-مهارت تمرکزبخشی

4-شیوه برخورد با قران اموز

5-مهارت اماده سازی

6-مهارت در انتخاب روش

7-مهارت جمع بندی

8-مهارت برقراری انضباط

9-مهارت استفاده از لوازم کمک اموزشی

10-مهارت تدریس در سطح علمی اشخاص

11-مهارت پرسش و پاسخ

12-مهارت تشویق

13-مهارت استفاده از وایت برد

14-محیط اموزشی

15-مهارت شروع کردن و پایان دادن به کلاس

16-نظرسنجی

17-درنگ نمودن در کلاس بعد از پایان درس

1-مهارت اجرای ازمون رفتار ورودی=

شاید افراد یک کلاس دارای توانایی های یکسانی نباشند ولی با اجرای ازمون رفتار ورودی میتوان برای اموختن موضوعی نقطه شروع مشترک و واحدی را تعیین کرد. درغیر اینصورت مطالبی که ارائه میشود به دلیل نداشتن تناسب با سطح معلومات اشخاص تاثیری نخواهد داشت

اگر مربی ،کلاسی بانشاط/قران اموزی باانگیزه و شوقی بیشتر برای توجه به موضوع را میخواهد باید سطح معلومات انها را اندازه گیری کرده و با توجه به نتیجه ازمون محتوای مناسبی را برای تدریس ارائه دهد

از طرفی شناخت صحیح مخاطب میتواند به موفقیت اودر امر تدریس کمک فراوانی کند.

پس= با اجرای ازمون رفتار ورودی مربی نحوه ارائه ی محتوای اموزشی را میشناسد و بر اساس ان تدریس میکند.

2-مهارت برقراری ارتباط=مهمترین مسئله در مهارت ضمن تدریس

اگررابطه بین مربی و قران اموز بخوبی برقرار شود هدفهای اموزشی با کیفیت و سهولت بیشتری تحقق می یابد چراکه تدریس عملی یک طرفه نیست بلکه تعاملی دوطرفه است

اساس ارتباط ،شناخت درست است/قصد اموزش در دنیای پیچیده امروزی تنها بسته بندی اطلاعات وتحویل به افراد نیست بلکه انهابایدبافرستنده پیام ارتباطی معنا دار داشته باشند.

مربی باید در ایجاد مهارت بالایی داشته باشد و بتواند پیام مناسب را جهت تاثیر و کنترل برگزیند.ارتباط در امر تدریس فرایندیست که به منظور ارسال و دریافت پیام بین مربی و قران اموز صورت میگیرد.

عوامل موثر در برقراری ارتباط=پیام/پیام گیرنده /پیام دهنده /وسیله پیام/شرایط محیط

3-مهارت تمرکزبخشی=یکی از مهارتهای مربی در محیط درس برقراری ارامش و تمرکزست

عوامل ایجاد تمرکز=

1-صدای مربی=توجه به ان میزان بهره گیری از فرایند اموزشی را افزایش میدهد.    مولا علیه السلام=نیکوترین گفتار ان است که شنیدنش به گوشها ناخوشایند نیاید و ذهن برای فهمیدن ان به رنج نیوفتد.

نکاتی برای بهداشت صدا=استراحت کافی/عدم استفاده از مواد گرم و سرد/ بلند صحبت نکردن در طول روز/رعایت پوشش کافی در سرما/ جیغ نزدن/جلوگیری از سرماخوردگی/ نوشیدن شیر ولرم قبل از تدریس

نکاتی برای زیبا سازی صدا=استفاده از تن صوتی مناسب با فضای کلاس/ملاک رسایی صدا=اخرین و دورترین نفرات/تغییر لحن و تن صدا =متناسب با نوع کلمه و عبارت//استفاده از بهترین واژه و تعابیر با بیانی ارام و روشن=با توجه به سطح فکری و علمی مخاطب

ویژگی های صدای خوب=درخور فهم و رسا ودلنشین باشد /اهنگ صدا یکنواخت و کسل کننده نباشد/حالات عاطفی صدا رعایت شود./جمله ها به اقتضای معنا و ساخت دستوری بیان شود

2-حرکات در کلاس=عاملی که موجب توجه و برقراری ارتباط میشودالبته اگر همیشه در یک مسیر حرکت نکندو نباید انقدرطولانی شود که موجب قطع ارتباط مربی با سایر قسمت ها شود

3-توجه دادن کلامی و غیر کلامی=با استفاده از حرکات کلامی و غیر کلامی میتوان توجه افراد را جلب کرد.(حرکات کلامی=به تابلو نگاه کنید/چه کسی پاسخ را میداند/ و غیر کلامی= استفاده از چوب اشاره/تکان دادن سر و دست)

4-ایجاد تنوع در برقراری ارتباط بین افراد کلاسبرای جلب توجه انها

5-سکوت=برای چند ثانیه یا بیشتر

4-شیوه برخورد با قران اموز=

یکی از ویژگی های مربی نمونه=داشتن طمانینه و وقار است=زیرا اینچنین افراد تحت تاثیر روحی و معنوی او قرار میگیرند و نیازی به تنبیه و اخراج و کم کردن نمره نیست  مولا علیه السلام=زیبایی مرد وقار است.                                                           مولا علیه السلام=کافر خوشرو از مومن ترشرو نزد خدا عزیزتر است.

5-مهارت اماده سازی= فعالیتی که مربی سعی میکند بین تجربیات قبلی و نیازهای قران اموزان و هدف اموزشی ارتباطی معنادار و منطقی برقرار کند تا قبل از ارائه مطلب اصلی ،ذهن و حواس قران اموز را برای اموختن درس جدید اماده کند.مطالب طوری انتخاب شوند که معلومات قبلی را به درس جدید پیوند بزند و ارتباط معناداری ایجاد کند

پس تمرکز حواس قران اموز،معرفی غیر مستقیم درس ،ایجاد علاقه و کنجکاوی افراد

فواید اماده سازی= توجه قران اموز کم کم به درس جلب میشود و باعث تمرکز  وامادگی ذهنی میشود/اگاه شدن از هدف درس=معنا و مفهوم پیدا کردن درس//یاداوری معلومات قبلی=برانگیخته شدن حس نیاز به دانستن//انگیزه و شوق را ایجاد میکند

6-مهارت در انتخاب روش=از یک روش استفاده نشود بلکه تلفیقی از روشها بکار گرفته شودالبته مهارتهایی که بکارگیری انها را میداند.

7-مهارت جمع بندی=جمع بندی عبارتست از اعمال یا گفتاری که مربی طراحی میکند تا ارائه درس به پایان مناسبی برسد.

پس جمع بندی= نتیجه گیری از مطالب ارائه شده است وهمه فعالیتهای انجام شده بدون یک جمع بندی مناسب در حقیقت مانند یک زنجیر گسسته است

اهداف جمع بندی=

تمرکز بخشیدن ذهنبرای مرور اموخته ها//پیوند دادن یک مرحله یادگیری به مراحل دیگر

ایجاد حس موفقیت و مهارت در شخص//پایان دادن به یک جلسه کاری

تسهیل در امر یادگیری یک مفهوم یا اصل جدید// پایان دادن به انواع فعالیتها

انواع جمع بندی=

1 -جمع بندی تلخیصی(مروری)=

نکات اصلی مطالب ارائه شده خلاصه و مرور میشود//توجه به نقطه پایانی یک قسمت یا یک بخش از درس//اصول اساسی مطالب مشخص میشود//این فعالیت میتواند با پرسشی از یک نفر شروع شود

2- جمع بندی انتقالی (کاربردی)=

کاربرد اصول و مفاهیم اموخته شده در موقعیت جدید// جنبه تمرینی دارد

3- جمع بندی اتفاقی=

در موارد تصادفی و اتفاقی مورد استفاده است//یعنی در طول درس اغلب موقعیتهایی پیش می اید که کاملا اتفاقی و منحصر بفرد بوده و فرصت مناسبی برای معنادار کردن مطالب ارائه شده را فراهم می اورد.

8-مهارت برقراری انضباط=

یکی از مهارتهای مهم= شیوه اداره کلاس یا برقراری انضباط و اصلاح مشکلات رفتاری است و اگر کلاس با اصول صحیح اداره نشود چه بسا اثرات نامطلوب و جبران ناپذیری در شخصیت و پیشرفت علمی اشخاص وارد شود.

علل مسائل انضباطی=گاهی مربی گاهی شاگردان گاهی هردو و گاهی عوامل خارجی

1-مسائل ناشی از مربی=

طعنه و کنایه زدن به شاگردان//بی توجهی به سوالهای معقول// حساسیت به مسائل خاص اشخاص// عدم ثبات در رفتار//تبعیض قائل شدن//بدگویی از انها در جمع//تهدید به تنبیه یا کم کردن امتیاز// مطرح کردن مشکلات شخصی در کلاس//نداشتن مهارتهای لازم برای تدریس// نداشتن صدای خوب و جذاب// عدم اشنایی با روشهای تدریس// عدم امادگی برای جلسات به علت سهل انگاری// برگزاری کلاسهای یکنواخت و کسل کننده/ تعیین تکالیفی که با نیاز و درک شخص مطابقت ندارد// بی نظمی و عدم ثبات در فعالیتهای کلاس و عدم توجه به شرایط فیزیکی و رفاهی کلاس           

2-مسائل ناشی از شاگردان =

رفتارهای حرکتی= مثل بلند شدن ،دویدن یا راه رفتن// رفتارهای صدایی// رفتارهای کلامی//  رفتارهای تهاجمی//  رفتارهای مربوط به تغییر جهت// رفتارهای ناشی از ناراحتی جسمی و عصبی// بی اعتنایی//  رفتارهای قدرت طلبانه

راه های غلبه بر مشکلات=که توصیه میشود از اصول زیر پیروی شود=

1-مربی بدون غرض ورزی ،سعه صدر خود را حفظ کند

2- ضمن ریشه یابی مشکلات در حل ان بکوشد

3-افراد را در فعالیتهای اموزشی و اجرای مقررات شرکت دهد.

9-مهارت استفاده از لوازم کمک اموزشی=

یکی از بارزترین فعالیتهای درسی مخصوصا در درسهای عملی مثل لابراتوار قرانی//سی دی /و... که مربی نقش راهنما را دارد.

هنگامی که مربی توانایی وتسلط لازم دربحث عملی راندارداین ابزارخلاء راجبران میکند

مهمترین مسئله در این مهارت شناخت درست ان و انتخاب بهترین هاست

فواید استفاده از لوازم کمک اموزشی=کمک فراوان به یادگیری از طریق مشاهده// مکمل مباحث تئوری// فعال و پرنشاط کردن کلاس

10-مهارت تدریس در سطح علمی اشخاص=مربی نبایدطرز بیان و سخن خودرا بیش از حد گسترده کرده تا حافظه و فهم اشخاص قادر به نگه داری و حفظ نخواهد بود یا کوتاه کند که درک و فهمش دشوار شود.پس باید بیان خودرا متناسب با سطح علمی افراد کند تا علاوه بر امکان ضبط و حفظ ان فهم ان نیز اسان شود

11-مهارت پرسش و پاسخ=

پیامبر صلوات ا...=سوال کردن نیمی از دانش است

مربی به هنگام سوال کردن باید نکات زیر را رعایت کند=

1-نکاتی که درست تدریس کرده و تسلط کافی بر ان دارد سوال کند مانند خداوند که درباره انچه اموخته بود سوال فرمود.

2-در هنگام سوال به شخص کمک کرده و به او روحیه دهد تا نزد دیگران احساس حقارت نکند

3-عدالت را در پرسش رعایت کند و از همه سوال کند نه تنها از گروهی خاص

4-ابتدا از افراد قویتر سوال کند تا ضعیفترها فرصت یادگیری مجدد را داشته باشند

5-مراقب باشد به شخصیت افراد مخصوصا ضعیفترها توهین نشود

6-سوالها با توجه به اموخته ها و سطح علمی افراد طرح شود

7-فرصت کافی جهت تفکر و یافتن پاسخ را بدهد.

8-سوالها مطابق هدفهای درس باشد

فواید پرسش و پاسخ=اطمینان مربی ار یادگیری افراد//بالا بردن جرات افراد// تقویت انگیزه و شکوفایی استعدادها

12-مهارت تشویق=وسیله ای برای ایجاد شوق و انگیزه= بخصوص در سنین کودکی و نوجوانی زیرا هرچه رشد فکری و معنوی انسان ضعیف تر باشد به همان اندازه نیاز شخص به تشویق بیشتر میشود

تشویق=دریاد نگه داشتن شیرینی تشویق=انگیزه برای تکرار عمل=رشد و تعالی

انواع تشویق=تشکر و اظهار رضایت// ستایش و تمجید// دادن هدیه و جایزه

شرایط تشویق=

1-نباید بیش از حد و دائمی باشد=چراکه باعث بی ارزشی شده یا پرتوقعی به بار می اورد که برای هر کار کوچکی توقع پاداش دارد

2-تنها زمان تجلیل

3-نباید ایجاد غرور و خودبینی کند(مانند تعریف والدین از استعداد فرزند در حضور جمع) ایجاد غرور نه تنها باعث انحطاط اخلاقی است و باعث عقب ماندگی میشود

4-دلیل تشویق باید کاملا روشن باشد تا اثر تربیتی بر جای گذارد

5-متناسب با کار انجام شده باشد

6- نباید حالت رشوه پیدا کندگاهی حالت وعده های دراز مدت داشته باشد

7-به هر وعده ای عمل شود(پیامبر=کودکان را بسیار دوست بدارید و نسبت به انها مهربان باشید و به وعده هایی که به انها میدهید وفا کنید)

8- نباید شخص را به جایزه گرانقدر عادت داد

9- باید شخص بتواند به دفعات از ان برخوردار شود

10- نباید تبعیض قائل شد

11-بهترین تشویق استفاده از کارتتشویق است و جوایز به صورت ویترین نصب شود

انواع کارتها=

موفقیت 5 امتیاز=سبز

پیشرفت 3 امتیاز =ابی

 نیاز به تلاش 1 امتیاز= نارنجی

13-مهارت استفاده از وایت برد=با هدف نوشتاری یا تزئینی

هدف نوشتاری =تخته برای نوشتن است ولی نه همه مطالب//نباید هنگام نوشتن ارتباط با پشت سر قطع شود/به صورت منظم و خوانا استفاده شودو با نوشتن زیاد تخته خیلی شلوغ نشود/در انتخاب رنگ ماژیک دقت شود(از قرمز وسبز استفاده نشود)/با نوشتن نام خدا اغاز شود/از سمت راست تابلو استفاده شود/ از قسمتهای پایین استفاده نشود

هدف تزئینی=یکی دیگر از کاربردهای ان تزئین کلاس استو باید در مکان مناسب و هماهنگ با بافت کلاس نصب شود//در سمت راست جایگاه مربی باشد// تمیز و قابل استفاده باشد

14-محیط اموزشی=مربی چند روز قبل ازاغاز درساز مجموعه اموزشی دیدن کند تااز پتانسیل و امکانات موجوداطلاع پیدا کند/ از ایین نامه ها و سیاست مرکزاطلاع پیدا کند تا در راستای ان فعالیت کند/ تعداد میز و صندلی هامتناسب با تعداد باشد/وسعت فضای کلاس مناسب باشد/نور سرما وگرما و تهویه مطلوب وسکوت رعایت شود/برای قران حتمااز رحل استفاده شود/جلوی چشم انها تصاویر بی ربط نباشد و از ایات و روایات مرتبط استفاده شود و هر هفته تعویض شود/فاصله جایگاه مربی با انها کم یا زیاد نباشد/ روی میز شلوغ نباشد

15-مهارت شروع کردن و پایان دادن به کلاس=خیر مقدم گویی درجلسه اول//اسامی و اطلاعاتی راجع به خصوصیات روحی و شخصیتی افراد مشخص گردد// اهمیت و اهداف درسی بیان شود/ در پایان از گفتاری استفاده شود که اتمام جلسه را خبر دهدمانند دعا// سوابق و مهارتهای تخصصی خود را به افراد بیان کند/منظم باشد و به زمان شروع و اتمام درس دقت کند/انتظارات خود را بیان کند/ در بالا بردن انگیزه بکوشد و ظاهری اراسته داشته باشد.

16-نظرسنجی=

فواید نظرسنجی = اشنایی مربی با اشکالات رفتاری یا روش تدریس و سعی بر جبران ان// اهمیت دادن به افراد و احترام به نظرات//ارتقای سطح علمی تدریس

17-درنگ نمودن در کلاس بعد از پایان درس=فواید=ایجاد قرابت بیشتر//فرصتی مناسب برای پاسخ به شبهات//ایجاد صمیمیت//بیانگر توجه مربی/بیان نکاتی که صلاح نیست در جمع مطرح شود