(4) مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ

 (خدايى كه ) مالك روزجزاست .

خدا به دلیل رب العالمین بودنش، هم مالک دنیاست وهم مالک اخرت ولی با اکتفا به بیان مالکین بوم الدین ، اهمیت و اداره انرا گوشزد میکند زیرا رسیدگی به اعمال بندگان چنان حساس است که از غیر خدا ساخته نیست.

باآنكه خداوند مالك حقيقى همه چيز درهمه وقت است، ولى مالكيّت او در روز قيامت ومعاد جلوه ى ديگرى دارد؛درآنروز تمام واسطه ها واسباب قطع مى شوند،نسبتها وخويشاوندى ها از بين مى رود. نه زبان، اجازه عذر تراشى دارد ونه فكر، فرصت تدبير.تنها راه چاره لطف خداوند است كه صاحب اختيار آن روزاست .

نکته=(مالك يوم الدّ ين ) نوعى انذار وهشدار است، ولى باقرار گرفتن در كنار آيه ى (الرّحمن الرّحيم ) معلوم مى شود كه بشارت وانذار بايد دركنار هم باشند.

 

لفظ ((دين ))

1-به معنای جزا=یعنی خدا شخصا امور روز جزا را اداره میکند.

2-بمفهوم دین و دینداری=یعنی روزی که فقط بازار دینداری گرم است.

 

 

مالک یا مَلِک؟

مفسران دو نظریه مطرح کرده اند:

1-هر دو قرائت صحیح است:مالکیت حاکی از یک رابطه اقتصادی است و مَلِکیت بیانگر سلطه و قدرت سیاسی.

اما در مالکیت و مَلِکیت اعتباری، بنیاد این رابطه و سلطه متزلزل است زیرابالغوشدن سنداملاک،مالکیت لغو میشود و با لغو ابلاغ ، مَلِک عزل میشود.نه مالک میتواند کار مَلِک را انجام دهد ونه  مَلِک کار مالک را.

ولی در مالکیت حقیقی،مالک هرگونه و هر وقت بخواهد میتواند در مملوک خود تصرف کند و هیچ گونه محدودیتی ندارد.مانند مالکیت انسان نسبت به دست و پای خود و یا مانند تسلطشخص نسبت به قوه خیال خود . در این نوع مالکیت، مالک و مَلِک از لحاظ مصداق یکی است و مالکیت خداوند بر همه عوالم از نوع حقیقی است پس بر چنین  مالکی ،مَلِک هم صدق میکند.

2- قرائت مالک صحیح تر است: زیرا دامنه مالکیت خداوند به حدی وسیع است که ملکیت را هم فرا میگیرد . یعنی خدا مالکِ ملکیت هم هست(ال عمران 26=قل اللهم مالک الملک توتی الملک من تشاء)=پس خداست که سلطه بر احیای مردگان را به حضرت عیسی می دهد.از این رو مالکِ ملک بودن فقط از ان خداست.

نکته=دراوّلين سوره ى قرآن، مالكيتَ خداوند عنوان شده است، (مالكِ يوم الدّين ) ودر آخرين سوره، مَلِكيت او. (ملك النّاس )

 

يوم الدّين

از کلمه یوم به معنای روز استفاده میشود که برای اعمال و نیات انسان روز و شبی مطرح است. مادامی که انسان در دنیاست اعمال و نیات او مخفی است و در معرض دید نمیباشد.در واقع دنیا دوران شب و دوران استتار اعمال است.

اما قیامت روز روشن شدن حقیقت اعمال است.گویی در اتاق تاریکی ناگهان چراغی روشن شده و همه چیز ظاهر گردد.

طارق 9=روزی که باطن ها بر ملا شود(یوم تبلی السرائر)

زمر 69=زمین به نور پروردگارش روشن می گردد.

 

نکته ها=

1. خداوند متعال، از جهات مختلف قابل عبادت است وما بايد حمد وسپاس اورا به جا آوريم . به خاطر كمال ذات وصفات اوكه (اللّه ) است، به خاطر احسان وتربيت اوكه (ربّ العالمين ) است و به خاطر اميد وانتظار رحم ولطف او كه (الرّحمن الرّحيم ) است وبه خاطر قدرت وهيبت اوكه (مالك يوم الدّين ) است

 2 قيامت، پرتوى ازربوبيّت اوست . (ربّ العالمين ... مالك يوم الدين )

 3 قيامت جلوه اى ازرحمت  خداوند است(الرّحمن الرّحيم مالك يوم...